اى كميل ! علم بهتر از مال است ؛ علم از تو حراست مىكند در حالى كه تو از مال حراست مى كنى . مال با مصرف كردن كاهش مى يابد در حالى كه علم به وسيله مصرف كردن شكوفا مىشود . اى كميل ! محبّت عالم ، دينى است كه انسان به آن متديّن مىشود ، و در زندگانيش اطاعت خدا را كسب مىكند ، و بعد از مرگش با پيشامد زيبا روبه رو مىشود ، پس علم منفعت است « 1 » . [ ليكن ] مال با زوالش زايل مىشود . اى كميل ! مال اندوزان در حال حيات شان مرده اند ، در حالى كه دانشمندان تا روزگار هست باقى هستند پيكرهايشان از ميان رفته اما شخصيت شان در دل ها حضور دارد . هاه . . . - در اين حال با دستش به سينه اش اشاره كرد - اى كاش براى اين علم حاملانى پيدا مى كردم ، بلى برايش هوشمند فراگيرنده يافتم اما غير مأمون است كه دين را به عنوان وسيله در طلب دنيا به كار مى گيرد ، و در صدد بهره جوئى از حجت هاى خدا ( علوم الهى ) بر عليه خلق خدا است و در صدد بهره جوئى از نعمت هاى خدا بر عليه بندگانش است تا ضعفاى مردم او را به جاى ولىّ حق ، وليجه « 2 » قرار دهند . يا ( براى اين علم ياد گيرنده يافتم اما به دليل ضعف شخصيتش ) او را مطيع ( كور كورانه ) در برابر اهل علم يافتم كه بصيرتى در جوانب علم ندارد با اولين شبهه اى كه رو به رو مىشود شك در قلبش جاى مى گيرد « 3 » .

--> ( 1 ) - اگر لفظ « فمنفعة » به جمله پيش لاحق شود . و اگر به جمله بعدى و اصل شود « فمنفعة المال يزول . . . » پس منفعت مال زايل مىشود . . . ( 2 ) - وليجه : باصطلاح فارسى « تو دل برو » - كسى كه در قلب كسى جاى بگيرد . در قرآن آيه 16 سوره توبه ، نيز به همين معنى به كار رفته است . ( 3 ) - يعنى براى اين علم يادگيرندگانى يافتم اما آنان دو گروه هستند : گروه هوشمند كه متاسفانه علم را براى اهداف منفى به كار مى گيرند . و گروه دوم كسانى هستند كه فقط مى شنوند و فرا مى گيرند ، اهل استنباط نيستند و نسبت به اهل علم شخصيت زده هستند . نسبت به علمى كه از من مى گيرند توان دفاع ندارند ؛ با هر سخنى كه مى شنوند در علمى كه از من آموخته اند شك مى كنند .